Bir önceki bölümde Java 8 ile gelen Stream arayüzünde ve en çok kullanılan metodlarından bahsetmiştik. Bu bölümde ise null olması muhtemel olan alanların yönetimini kolaylaştırmak amacıyla oluşturulmuş Optional sınıfından, zaman ve tarih işlemlerini daha basit şekilde yapabilmek adına oluşturulmuş LocalDate ve LocalTime gibi Java 8 ile gelen Date-Time API‘ından bahseceğiz.
1. Optional Sınıfı
Null değer ile uğraşmak, kontrolünü yapmak her geliştirici için zor bir meseledir. Java 8 ile gelen Optional sınıfı bu sorunu çözmek ve kolay bir şekilde yönetimini yapmak için geliştirilmiştir.
Optional Nesnesi Oluşturma Yöntemleri
Optional özelliğine sahip nesne üç farklı yol ile elde edilebilir.
- empty metodu yardımıyla Optional tipte boş bir nesne oluşturabiliriz.
- Optional tipe dönüştürüp null değer almasına engel olabiliriz. (of)
- Optional tipe dönüştürüp null değer alabileceğine karar verebiliriz. (ofNullable)
Kod üzerinde inceleyelim.
public class CreateOptionalObject {
public static void main(String[] args) {
Optional empty = Optional.empty(); // Boş bir nesne oluşturuldu.
System.out.println(empty.isEmpty()); // Boş olup olmadığı kontrol edildi, true döner.
String name = "Faruk";
Optional<String> of = Optional.of(name); // Null olmayacak şekilde tanımladık. Eğer null olsaydı NullPointerException hatası alırdık.
System.out.println(of.get()); // get metoduyla nesnenin içeriği yazdırıldı ; Faruk
String surname = null;
Optional<String> ofNullable = Optional.ofNullable(surname); // ofNullable metoduyla oluşturduğumuz için null değer alabilir.
System.out.println(ofNullable.isEmpty()); // eğer get metodu kullansaydık NoSuchElementException hatası alırdık. Çünkü içerisi boş. isEmpty metodu ile kontrol edildiğinde true döner.
}
}
CreateOptionalObject.java · GitHub Gist
Optional Nesnesi Üzerinde Çeşitli İşlemler Yapabileceğimiz Metodlar
get() metodu
Optional nesnesi içerisinde var olan değeri almak için kullanılır. Kullanırken dikkat edilmesi gerekir. Eğer Optional nesnesi boş ise ve get metodu kullanıldıysa NoSuchElementException hatası ile karşılaşılır. Bu hatanın önüne geçmek için isPresent metodu ile Optional nesnesinin boş olup olmadığı kontrol edilebilir.
isPresent() metodu
Optional nesnemizin null olup olmadığını kontrol etmek için kullanılır. Eğer null ise false, null değil ise true dönecektir.
ifPresent() metodu
Optional nesnemizin null olmadığı durumlarda bir iş yapmak istiyorsak kullanırız. Bu metot Consumer fonksiyonel arayüzü türünden bir nesne beklemektedir.
orElse() metodu
Optional nesnemiz herhangi bir değer içermediği durumda ( null olduğu durumda ) bir değer atayabiliriz.
orElseGet() metodu
orElse() metoduna benzemektedir tek farkı parametre olarak Supplier fonksiyonel arayüzünden bir nesne beklemektedir.
orElseThrow() metodu
Optional nesnemizin içerisinde eğer bir değer varsa o değeri geri döner, ancak eğer içerisinde bir değer yoksa yani null ise bu sefer bizim belirlemiş olduğumuz bir hatayı fırlatır.
map() ve filter() metodu
Optional türünde olan bir nesnemizi Stream konusunda işlemiş olduğumuz map metodunu ve filter metodunu kullanabiliriz. Bu sayede Optional türdeki bir nesneyi hem dönüştürme hemde süzme/filtreleme işlemine sokmuş oluruz.
Kod üzerinde metodları kısa kısa inceleyelim.
public class OptionalMethodsExample {
public static void main(String[] args) throws Exception {
String name = "Faruk";
String surname = null;
Optional<String> optionalOfName = Optional.of(name);
// surname variable'ı null değer içerdiğinden NullPointerException fırlatır.
// Optional<String> optionalOfNSurname = Optional.of(surname);
Optional<String> optionalOfNullableName = Optional.ofNullable(name);
Optional<String> optionalOfNullableSurname = Optional.ofNullable(surname);
// get metodu
System.out.println(optionalOfName.get()); // Çıktı : Faruk
System.out.println(optionalOfNullableName.get()); // Çıktı : Faruk
// Null değer içeren bir nesneyi get ile yazdırmak istersek NoSuchElementException hatası alırız.
// System.out.println(optionalOfNullableSurname.get());
// isPresent metodu
boolean isPresentSurname = optionalOfNullableSurname.isPresent();
System.out.println(isPresentSurname); // false dönecektir çünkü surname variable'ı null değer içeriyor.
boolean isPresentName = optionalOfName.isPresent();
System.out.println(isPresentName); // true dönecektir çünkü name alanı tanımlanmıştır.
// ifPresent metodu
optionalOfName.ifPresent(n -> System.out.println(n.toUpperCase())); // Consumer tipinde bir iş bekler. Çıktı : FARUK olur.
// orElse metodu
String soyisim = optionalOfNullableSurname.orElse("Genç");
System.out.println(soyisim); // Çıktı : Genç
// orElseGet metodu
String fullName = optionalOfNullableSurname.orElseGet(() -> optionalOfName.get() + " Genç");
System.out.println(fullName); // Çıktı : Faruk Genç
// orElseThrow metodu
// optionalOfNullableSurname.orElseThrow(Exception::new); // Çıktı : Exception in thread "main" java.lang.Exception
// map metodu
Optional<Boolean> aBoolean = optionalOfName.map(String::isEmpty);
System.out.println(aBoolean.get()); // Çıktı : false
// filter metodu
optionalOfName.filter(word -> word.contains("F")).ifPresent(System.out::println); // F harfi içerenleri filtreleyip ekrana yazdık. Çıktı : Faruk
}
}
OptionalMethodsExample.java · GitHub Gist
2. Date&Time API
Java 8 ile birlikte Tarih ve Saat işlemlerini daha kolay bir şekilde gerçekleştirmek üzere Date&Time API geldi. Bu sayede eskiden kullanılan java.util.Date ve java.util.Calendar sınıflarının dezavantajları ortadan kalkmış oldu. Bu eski sınıfların dezavantajı thread-safe yapıda olmaması ve bu nedenle eş zamanlılık probleminin doğabilmekte. Thread-safe nedir diye kısaca anlatmak gerekirse; birden fazla Thread’in bir kaynağa erişmek istemesiyle Thread’lerin deadlock olmadan yani birbirlerini kilitlemeden işlerini sonlandırması işlemine verilen isimdir. Java’da immutable sınıflar thread safe özelliği gösterir.
Yeni gelen Date&Time API bizlere java.time paketinin altında LocalDate, LocalTime, LocalDateTime, ZoneId ve ZonedDateTime sınıflarını kazandırdı. Bunları sırasıyla görelim.
LocalDate
Bu sınıf yalnızca gün, ay ve yıl bilgisi ile ilgilenir. İçerisinde barındırdığı of, now, with, plus gibi metodlarla oldukça kullanışlı işler çıkarmamızı sağlar. Kod üzerinde incelemek bizim için avantajlı bir seçenek olacaktır.
public class LocalDateExample {
public static void main(String[] args) {
// now metoduyla o anki tarih alınır.
LocalDate today = LocalDate.now();
System.out.println(today); // Çıktı : 2019-08-07
// of metoduyla dilediğimiz bir tarihi girebiliriz.
LocalDate birthday = LocalDate.of(1996, 9, 27);
System.out.println(birthday); // Çıktı : 1996-09-27
// LocalDate sınıfı immutable bir sınıf olduğundan dolayı with, plus, minus gibi
// metodlarla yapılan değişiklikler var olan nesneyi etkilemez, farklı bir LocalDate nesnesi döndürür.
// withYear metoduyla var olan bir tarihin sadece yılını değiştirip yeni bir nesne elde ederiz.
LocalDate changeTodaysYear = today.withYear(2020);
System.out.println(changeTodaysYear); // Çıktı : 2020-08-07
// plusDays metoduyla var olan bir tarihin sadece gününü belirlediğimiz sayıda ilerletip yeni bir nesne elde ederiz.
LocalDate myCousinBirthday = birthday.plusDays(10);
System.out.println(myCousinBirthday); // Çıktı : 1996-10-07
// minusYears metoduyla var olan bir tarihin sadece yılını belirlediğimiz sayıda azaltıp yeni bir nesne elde ederiz.
LocalDate siegeOfViennaDate = birthday.minusYears(467);
System.out.println(siegeOfViennaDate); // Çıktı : 27/09/1529 Viyana Kuşatması
// Belirli bir tarih üzerinden yalnızca yıla, güne veya aya ulaşabiliriz.
int dayOfMonth = birthday.getDayOfMonth(); // 27
int month = birthday.getMonth().getValue(); // 09
int year = birthday.getYear(); // 1996
System.out.println(dayOfMonth + "/" + month + "/" + year); // Çıktı : 27/9/1996
}
}
LocalDateExample.java · GitHub Gist
LocalTime
Bu sınıf ise sadece zaman ile ilgilenir. Zaman derken saat, dakika, saniye ve salise gibi kavramlardan bahsediyorum. Kod üzerinde inceleyelim.
public class LocalTimeExample {
public static void main(String[] args) {
// now metoduyla o anki saat, dakika, saniye ve salise alınır.
LocalTime suankisaat = LocalTime.now();
System.out.println(suankisaat); // Çıktı : 14:17:43.730132300
// of metoduyla dilediğimiz saat, dakika, saniye ve saliseyi belirtebiliriz.
LocalTime ofTime = LocalTime.of(23, 59, 59);
System.out.println(ofTime); // Çıktı : 23.59.59
// Yardımcı metodlar ile çeşitli zamanlar pratik şekilde elde edilebilir.
LocalTime midnight = LocalTime.MIDNIGHT; // Çıktı : 00:00
LocalTime noon = LocalTime.NOON; // Çıktı : 12:00
LocalTime min = LocalTime.MIN; // Çıktı : 00:00
LocalTime max = LocalTime.MAX; // Çıktı : 23:59:59.999999999
LocalTime parseTime = LocalTime.parse("11:30"); // Çıktı : 11:30
// Belirli bir zaman nesnesi üzerinden saate, dakikaya, saniyeye ve saliseye ulaşabiliriz.
int hour = suankisaat.getHour(); // Çıktı : 14
int minute = suankisaat.getMinute(); // Çıktı : 17
int second = suankisaat.getSecond(); // Çıktı : 43
int nano = suankisaat.getNano(); // Çıktı : 730132300
}
}
LocalTimeExample.java · GitHub Gist
LocalDateTime
Bu sınıf LocalDate ve LocalTime sınıflarının birleşimi olarak düşünebilir. Hem tarihe hemde zamana ihtiyacımız olduğu durumlarda kullanılır. İnceleyelim.
public class LocalDateTimeExample {
public static void main(String[] args) {
// now metoduyla o anki tarih ve zaman bilgileri alınır. Formatı: yyyy-MM-ddThh:mm:ss şeklindedir.
LocalDateTime suankitarihvezaman = LocalDateTime.now();
System.out.println(suankitarihvezaman); // Çıktı : 2019-08-07T14:45:31.556654900
// of metoduyla tarih ve saat bilgilerini özelleştirebiliriz.
LocalDateTime myBirthdayAndTime = LocalDateTime.of(1996, 9, 27, 12, 30);
System.out.println(myBirthdayAndTime); // Çıktı : 1996-09-27T12:30
// LocalDate ve LocalTime sınıflarında yaptığımız örneklerdeki gibi
// Yıla, aya, güne, saate, dakikaya, saniyeye ve saliseye ulaşabiliriz.
int dayOfMonth = suankitarihvezaman.getDayOfMonth(); // Çıktı : 07
Month month = suankitarihvezaman.getMonth(); // Çıktı : AUGUST
// Dilersek Ay bilgisini rakam olarakda alabiliriz.
int monthValue = suankitarihvezaman.getMonth().getValue(); // Çıktı : 8
int year = suankitarihvezaman.getYear(); // Çıktı : 2019
int hour = suankitarihvezaman.getHour(); // Çıktı : 14
int minute = suankitarihvezaman.getMinute(); // Çıktı : 45
int second = suankitarihvezaman.getSecond(); // Çıktı : 31
int nano = suankitarihvezaman.getNano(); // Çıktı : 556654900
}
}
LocalDateTimeExample.java · GitHub Gist
ZoneId ve ZonedDateTime
ZoneId sınıfı ile farklı saat dilimleri (Europa/Istanbul, America/Los_Angeles gibi ) ile çalışıldığında kullanılır. ZonedDateTime ise LocalDateTime gibi çalışır ancak farklı olarak içerisinde zaman dilimini barındırır. İnceleyelim.
public class ZoneExample {
public static void main(String[] args) {
// systemDefault metodu ile JVM varsayılan olarak mevcut saat dilimini işletim sistemi üzerinden alır.
ZoneId defaultZone = ZoneId.systemDefault();
System.out.println(defaultZone); // Çıktı : Asia/Istanbul
// of metodu ile özelleştirilmiş saat dilimi elde edebiliriz.
ZoneId customZone = ZoneId.of("Europe/Istanbul");
System.out.println(customZone); // Çıktı : Europe/Istanbul
// LocalDateTime gibi çalışır ancak içerisinde saat diliminide barındırır.
ZonedDateTime now = ZonedDateTime.now();
System.out.println(now); // Çıktı : 2019-08-07T15:14:53.248355900+03:00[Asia/Istanbul]
// Şuanda Amerika'daki saatin kaç olduğuna bakalım.
ZoneId losAngeles = ZoneId.of("America/Los_Angeles");
ZonedDateTime zonedDateTimeInAmerica = ZonedDateTime.now(losAngeles);
System.out.println(zonedDateTimeInAmerica); // Çıktı : 2019-08-07T05:14:53.248355900-07:00[America/Los_Angeles]
// Los Angeles eyalati ile aramızdaki saat farkına bakalım;
System.out.println(now.getHour() - zonedDateTimeInAmerica.getHour()); // Çıktı : 10
}
}
ZoneExample.java · GitHub Gist
Period ve Duration
Period ve Duration sınıfları iki tarih arasında veya iki zaman arasındaki farkla ilgilenir. Period tarihler arasındaki farkla, Duration ise zamanlar(saat, dakika) arasındaki farkla ilgilenmekte. Kod üzerinde inceleyelim.
public class PeriodDurationExample {
public static void main(String[] args) {
// İki adet tarih oluşturalım ve bu tarihler arasındaki gün farkına bakalım.
LocalDate date1 = LocalDate.of(1996, 9, 27);
LocalDate date2 = LocalDate.of(1992, 12, 04);
Period between = Period.between(date1, date2);
System.out.println(between.getDays()); // Çıktı : -23 yani bu iki tarih arasında 23 gün fark olduğunu belirtiyor.
// İki adet zaman bilgisi içeren nesne oluşturalım ve arasındaki saat farkına bakalım.
LocalTime time1 = LocalTime.of(22, 59, 59);
LocalTime time2 = LocalTime.of(03, 00, 00);
Duration between1 = Duration.between(time1, time2);
System.out.println(between1.toHours()); // Çıktı : -19 olacaktır. Arada 19 saat farkın olduğunu görüyoruz.
// 2 zaman arasındaki saniye farkınada bakabiliriz.
System.out.println(between1.getSeconds()); // Çıktı : -71999 saniyelik bir fark olduğunu görüyoruz.
}
}
PeriodDurationExample.java · GitHub Gist
Temporal Adjusters
İhtiyaca yönelik oluşturulmuş bu sınıf ile “Ayın ilk pazarı”, “Gelecek Perşembe” veya “Ayın Son Günü” gibi tarihleri elde edebiliriz. İnceleyelim.
public class TemporalAdjustersExample {
public static void main(String[] args) {
// İçinde bulunduğumuz ayın ilk pazarına ulaşalım.
LocalDate localDate = LocalDate.now();
LocalDate firstSunday = localDate.with(TemporalAdjusters.firstDayOfMonth()).with(TemporalAdjusters.next(DayOfWeek.SUNDAY));
System.out.println(firstSunday); // Çıktı : 2019-08-04 Görüldüğü gibi Ağustos ayının ilk pazarı 4'üne denk geliyormuş.
// Bulunduğumuz günden bir sonraki perşembeye ulaşalım.
LocalDate nextThursday = localDate.with(TemporalAdjusters.next(DayOfWeek.THURSDAY));
System.out.println(nextThursday); // Çıktı : 2019-08-08
// Bulunduğumuz ayın son gününe ulaşalım
LocalDate lastDayOfMonth = localDate.with(TemporalAdjusters.lastDayOfMonth());
System.out.println(lastDayOfMonth); // Çıktı : 2019-08-31
}
}
TemporalAdjustersExample.java · GitHub Gist
Elbette ki Date&Time API bu sınıflarla sınırlı değil. Ancak en çok kullanılan, kullanılmaya elverişli sınıflar bunlardır. Sizler anlatmış olduğum sınıflara daha detaylı bakmak ya da var olan diğer sınıflara buradan göz atabilirsiniz.
Yazımı burada sonlandırıyorum. Optional sınıfından ve Date&Time API‘ından bahsetmeye çalıştım. Toplam 4 bölümden oluşan Java 8 Yenilikleri ile alakalı anlatacaklarımın sonuna gelmiş bulunmaktayım. Yazılarımın içerisinde bulunan tüm kodları sizler için tek bir repoda topladım. Github üzerinden hepsine erişebilir, pull request istekleri gönderebilirsiniz. Her son, yeni bir başlangıçtır diyerek herkese iyi çalışmalar diliyorum 🙂
Dipnot: Anlatımlarım içerisinde hatalı olan yerler olabilir, (umarım yoktur 🙄 ) şayet farkederseniz mail ya da yorum yoluyla ulaşabilir diğer insanlarında yanlış bilgilenmesini önleyebiliriz. Şimdiden teşekkür ederim. 🙏
Kaynaklar
- https://docs.oracle.com/javase/8/docs/api/java/util/Optional.html
- https://kodedu.com/java-8-ebook/
- http://www.bahadirakin.com/optional-kullanmaya-baslamak/
- https://medium.com/@mrpehlivan/nedir-bu-optional-861f5bededb9
- http://koraypeker.com/2018/10/19/java-8-optional-sinifi/
- https://okanuzun.com/java-optional-sinifi/
- https://docs.oracle.com/javase/8/docs/api/java/time/package-summary.html
- https://www.oracle.com/technetwork/articles/java/jf14-date-time-2125367.html
- https://www.mobilhanem.com/java-8-date-api-ile-gelen-yenilikler/
- http://koraypeker.com/2018/12/09/java-8-date-time-api/
